Mesane kanseri tanısında en kritik aşama, hastalığın kas tabakasına sirayet edip etmediğidir. Tedavi haritasını baştan sona değiştiren, ayrıca idrar kesesinin korunup korunamayacağını belirleyen tam olarak bu sınırdır.
İşte tam da bu yüzden, özellikle Evre 1 ile Evre 2 arasındaki ince çizgi ve doğru patoloji değerlendirmesi, hayati önem taşır.
Mesane kanseri teşhisi almak, diğer kanser hastalıklar gibi, her hasta ve hasta yakını için endişe verici bir süreçtir. Ancak unutulmamalıdır ki, mesane kanseri tek bir tip hastalık değildir. Mesane kanseri %90 oranında Ürotelyal Karsinom olmasına rağmen %10 Adenokarsinom veya Skuamöz Karsinom tipindedir. Bu makalede %90’lık bölüm olan Ürotelyal Karsinom için kaleme alınmıştır.
Mesanenin Ürotelyal Karsinom’unda Grade denilen kanser hücrelerinin bölünme çoğalma ve yayılma hızını gösteren bir gösterge vardır. Yüksek Grade kanser hücreleri hızla çoğalır ve yayılma potansiyeline sahiptir. Düşük Grade ise daha yavaş çoğalan ve yayılma potansiyeli daha düşüktür.
“Grade” yanında ayrıca Kanser Evresi denilen “Stage” farklı bir sınıflama da vardır. Evrelemede kanser hücrelerinin organın ne kadar derinlerine indiğini ifade eder. Kanserin mesane duvarında ne kadar derine indiği, uygulanacak tedavinin yönünü tamamen değiştirir.
Peki, Evre 1 ile Evre 2 mesane kanseri arasındaki farklar nelerdir ve neden bazı vakalarda "ikinci görüş" hayati bir dönüm noktası haline gelir?
Evre 1 Mesane Kanseri: Organın Korunduğu Aşama
Evre 1 (Yüzeyel/Kasa İnvaziv Olmayan) mesane kanserinde, tümör mesanenin iç yüzeyini kaplayan mukoza ve onun hemen altındaki Lamina Propria denilen dokudadır. Henüz mesanenin ana kas tabakasına ulaşmamıştır.
Tedavi Seçenekleri:
- TUR-M (Kapalı Mesane Tümörü Ameliyatı): Kamera ile mesaneye girilerek tümörlü doku kazınır ve temizlenir. Bu işlem hem tedavi edicidir hem de alınan dokunun patolojide incelenmesini sağlar.
- Mesane İçi İlaç Uygulamaları (BCG veya Kemoterapi): Tümör temizlendikten sonra nüksü (tekrarlamayı) ve hastalığın ilerlemesini önlemek için mesane içine belirli aralıklarla ilaç veya immunoterapi (BCG/verem aşısı) verilir.
- Bazı durumlarda mesane içine Mitomycine-C ya da Gemisitabin isimli kemoterapötik ilaç da verilebilir.
- Yakın Takip: Erken takip döneminde üç ayda bir yapılan düzenli sistoskopiler (mesane içinin kamerayla kontrolü) ile hasta yakın takibe alınır. Mutlaka böbrekler ve üreterler kontrol edilmelidir.
Evre 2 Mesane Kanseri: Kas Tabakasına Ulaşan Aşama
Evre 2 (Kas İnvaziv) mesane kanserinde ise tümör, mesanenin kas tabakasına ilerlemiştir. Hastalık artık yüzeyel değildir ve sadece mesane içinin temizlenmesiyle kontrol altına alınamaz. Zira kas lifleri arasındaki kılcal kan damarları veya kılcal lenf damarlarının içine kanser hücrelerinin sirayet etme riski oluşur. Bunun anlamı mikroskobik seviyede kanser hücreleri uzak organlara ve lenf bezlerine yayılma (metastaz) riskine sahip olur.
Tedavi Seçenekleri:
- Robotik Radikal Sistektomi (Mesanenin Alınması): Evre 2’de altın standart tedavi mesanenin, çevredeki lenf bezlerinin ve lenf dokularının cerrahi olarak çıkarılmasıdır.
- Robotik Yapay Mesane (Yeni Mesane) Rekonstrüksiyonu: Mesane çıkarıldıktan sonra, hastanın kendi bağırsağından yeni bir mesane yapılarak doğal yoldan idrar yapması sağlanabilir veya idrar karın duvarına yönlendirilebilir.
- Neoadjuvan (Cerrahi Öncesi) Kemoterapi: Ameliyat öncesinde tümörü küçültmek ve vücuda yayılma riskini en aza indirmek için sistemik kemoterapi uygulanabilir.
- Trimodal Tedavi (Organ Koruyucu Yaklaşım): Uygun vakalarda tam bir TUR-M sonrası radyoterapi ve kemoterapi ya da akıllı ilaçlarla kombine edilerek mesane korunmaya çalışılabilir.
Neden eKonsey Online İkinci Görüş Almalısınız?
Mesane kanserinde Evre 1 ile Evre 2 arasındaki ayrım, tedavinin "mesaneyi korumak" ile "mesaneyi almak" arasındaki karar anıdır. Bu hassas dengede ikinci görüş almanın kritik gerekçeleri şunlardır:
|
Kriter / Neden |
Açıklama ve İkinci Görüşün Katkısı |
|
Patoloji Değerlendirmesi ve Kas Şüphesi |
Kanserin kas tabakasına geçip geçmediğini belirleyen kişi patologdur. Yetersiz kas dokusu alınmışsa veya tereddüt varsa yanlış evreleme yapılabilir. İkinci bir patoloji değerlendirmesi gereksiz organ kaybını önler. |
|
Yeniden TUR-M (Re-TUR) İhtiyacı |
Evre 1 yüksek dereceli tümörlerde ilk ameliyattan birkaç hafta sonra "Re-TUR" işlemi gerekebilir. eKonsey multidisipliner ikinci görüşü, bu ihtiyacı doğru tespit ederek gözden kaçabilecek riskleri engeller. |
|
Cerrahi Deneyim ve Yapay Mesane |
Evre 2'de mesanenin alınması gerektiğinde robotik cerrahi tecrübesi yüksek bir uzmanın değerlendirmesi; sinirlerin korunmasını ve ince bağırsaktan yapay mesane yapılıp yapılamayacağını netleştirir. |
Özetle: Mesane kanserinde Evre 1 ve Evre 2, iki farklı yol ayrımıdır. Yanlış evreleme, hastalığın ilerlemesine ya da hastanın mesanesini gereksiz yere kaybetmesine yol açabilir. Teşhisiniz ne olursa olsun, tedaviye başlamadan önce alanında uzman bir ürologdan ikinci görüş almak hayat kalitenizi ve tedavi başarınızı doğrudan etkiler.
Prof. Dr. Tibet Erdoğru
Üroloji
