Tüm sorularınız için canlı desteğe hemen ulaşın0850 399 11 50
Nöroloji

Parkinson

Parkinson hastalığı, beynin hareket kontrolünden sorumlu olan hücrelerinin kaybı sonucu ortaya çıkan, ilerleyici (kronik) bir sinir sistemi hastalığıdır. Genellikle orta ve ileri yaşlarda görülür.

Parkinson Nedir?

Beynimizde "substantia nigra" (kara çekirdek) adı verilen bölgedeki hücreler, hareketlerimizin akıcı ve koordineli olmasını sağlayan Dopamin üretir. Parkinson hastalığında bu hücreler azalır ve yeterli Dopamin üretilemediği için vücudun hareket mekanizması bozulur.

Hastalık belirtileri ortaya çıktığında bu bölgedeki Dopamin üreten hücrelerin yaklaşık %70-80'i kaybedilmiş olur. Ayrıca nörotransmitter Norepinefrin üreten sinir uçları da kaybolur ve bu durum yorgunluk, kan basıncı değişiklikleri gibi hareketle ilişkili olmayan belirtileri açıklar.

Etkilenen kişilerin beyin hücrelerinde alfa-sinüklein proteininin birikintileri olan Lewy cisimcikleri bulunur.

Yaygın Belirtiler

Tremor (Titreme)
Çoğu zaman elde başlar. Ritmik, ileri-geri tarzda "hap yuvarlama" görünümü. İstirahat halinde ve stres altında belirginleşir.
Rijidite (Kas Sertliği)
Hareketlere karşı direnç ve kaslarda sertlik. Ağrı ve tutukluk hissi yaratır.
Bradikinezi
Kendiliğinden olan hareketlerin yavaşlaması. Yüz ifadesi azalabilir ("maske yüz").
Duruşta Dengesizlik
Denge sorunları, öne eğilme, küçük ve hızlı adımlarla yürüme (Festination). Düşme riski artar.
Depresyon ve Anksiyete
Hastalığın erken dönemlerinde, hareket problemleri başlamadan önce bile ortaya çıkabilir.
Yutma ve Konuşma Güçlüğü
İleri evrelerde yutma, çiğneme sorunları ve konuşma değişiklikleri gelişebilir.
Otonom Disfonksiyon
İdrar sorunları, kabızlık, ortostatik hipotansiyon ve uyku problemleri görülebilir.

Teşhis Yöntemleri

Detaylı Tıbbi Öykü ve Nörolojik Muayene
Hastalığa özgü birçok hareket bozukluğu ve diğer belirti değerlendirilir.
UPDRS Skalası
Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği ile motor beceriler ve günlük yaşam aktiviteleri puanlanır.
Levodopa Testi
Dopamin içeren ilaç verilir; motor belirtilerde düzelme Parkinson teşhisini güçlü şekilde destekler.
Beyin Görüntüleme (SPECT, MRI)
Benzer belirtilere yol açabilecek diğer hastalıkları dışlamak için kullanılır.
DaT Taraması
Dopamin Aktif Taşıyıcı taraması ile beyindeki dopamin hücrelerinin yoğunluğu ölçülür.
Alfa-Sinüklein Amplifikasyon Testi (SAA)
Beyin-omurilik sıvısında anormal alfa-sinükleini saptayabilir, henüz tanı almamış kişilerde bile tespit edebilir.

Nedenler

SNCA Geni
Alfa-sinüklein proteinini üreten bu gen, Parkinson hastalığı ile ilişkili olduğu saptanan ilk gendir.
LRRK2 Geni
Dardarin adlı karmaşık bir proteini kodlar. Sporadik Parkinson hastalığında da aktivitesi artabilir.
PRKN (Parkin) Geni
Proteinleri parçalayarak geri dönüştüren bir protein üretir. Mutasyonları erken başlangıçlı Parkinson hastalığına yol açabilir.
PINK1 Geni
Mitokondrilerde aktif olan bir proteini kodlar. Erken başlangıçlı formlarla ilişkilendirilmiştir.
GBA (Glukoserebrozidaz-beta) Geni
Mutasyonları Parkinson hastalığı gelişme riskinde artış ve hastalığın hızlı ilerlemesi ile ilişkilidir.

Tedavi Yöntemleri

Karbidopa-Levodopa
Parkinson tedavisinin temel taşı. Kan-beyin bariyerini geçtikten sonra dopamine dönüşür. Harekete bağlı belirtileri azaltır.
Dopamin Agonistleri
Beyinde Dopaminin görevini taklit eder. Apomorfin, Pramipeksol, Ropinirol ve Rotigotin.
MAO-B İnhibitörleri
Dopamini parçalayan MAO-B enzimini engeller. Selejilin ve Rasajilin.
COMT İnhibitörleri
Dopaminin yıkımını önleyerek Levodopa etkisini uzatır. Entakapon, Opikapon ve Tolkapon.
Derin Beyin Stimülasyonu (DBS)
Subtalamik çekirdeğe veya globus pallidusa cerrahi olarak yerleştirilen elektrot ile beyni ağrısız olarak uyarır. İlaç tedavisinin yeterli olmadığı hastalarda düşünülür.
Lezyon Cerrahisi (Pallidotomi)
Beynin globus pallidus bölümünün seçici olarak tahrip edilmesi ile titreme, rijidite ve bradikinezi düzeltilir.
eKonsey Desteği

Alanında uzman doktorlarımızdan oluşan online medikal kurul değerlendirmesi alın.

Başvur