Tüm sorularınız için canlı desteğe hemen ulaşın0850 399 11 50
İç Hastalıkları

Metabolik Sendrom ve İnsülin Direnci

Modern yaşam tarzının getirdiği birbiriyle iç içe geçmiş iki önemli sağlık durumudur. Genellikle biri diğerinin hem sebebi, hem de sonucu olarak karşımıza çıkar.

Metabolik Sendrom ve İnsülin Direnci Nedir?

İnsülin Rezistansı Nedir?

Vücuttaki kas, yağ ve karaciğer hücrelerinin insüline vermesi gereken tepkiyi vermemesi durumudur. Buna "insülin duyarlılığının azalması" da denir.

Pankreastan salgılanan insülin hormonu aslında yaşam için şarttır çünkü kan şekerini dengede tutar. Normalde insülin, kandaki şekerin hücrelerin içine girmesini sağlar. Hücreler de bunu enerji olarak kullanabilir. Ama çeşitli nedenlerle hücreler insüline "kulak asmamaya" başlar. Bu olunca da hücreler şekeri hücre içine alamaz.

Bunun sonucunda da glikoz ne enerjiye çevrilebilir ne de depolanabilir; sonuçta hücre içine giremeyen şeker kanda birikmeye devam eder. Pankreas ise bu yükselen kan şekerini düşürebilmek için var gücüyle daha fazla insülin üretmeye çalışır. Bu duruma Hiperinsülinemi (kanda aşırı insülin bulunması) denir.

Pankreas bu tempoya ayak uydurup kan şekerini dengeleyebildiği sürece kişideki kan şeker seviyesi normal aralıkta tutulabilir. Ancak hücrelerin insüline karşı çok daha fazla direnç göstermesi devam ederse, artık kan şekeri dengede tutulamaz ve kanda seviyesi yükselmeye başlar (Hiperglisemi). Zamanla bu yüksek şeker tablosu önce gizli şekere (Pre-Diyabet), ardından da Tip 2 Diyabete yol açar.

Metabolik Sendrom Nedir?

Metabolik sendrom: Kalp hastalığı, Felç ve Tip 2 Diyabet riskini ciddi şekilde artıran beş tehlikeli sağlık sorununun bir araya gelmesi durumudur. Eğer şu beş durumdan en az üçü kişide varsa, metabolik sendrom olarak adlandırılmaktadır:

  • Yüksek tansiyon (Hipertansiyon)
  • Yüksek kan şekeri (Hiperglisemi)
  • Bel çevresinde aşırı yağlanma (göbek bölgesi)
  • Düşük HDL ("iyi") kolesterol
  • Yüksek Trigliserid

Bu durum sadece bir hastalık değil, vücutta birçok başka komplikasyona da yol açabilen riskli bir paket gibidir. İnsülin Direnci sorunun mekanizması, Metabolik Sendrom bununla ilişkili bulgular grubudur.

Yaygın Belirtiler

Sürekli Yorgunluk
Şeker hücre içine girip enerjiye dönüşmediği için hücreler aç kalıyor.
Şiddetli Açlık
Vücut enerji bulamadıkça daha fazla yemek istiyor.
Ciltte Kararma (Akantozis Nigrikans)
Özellikle boyun ve koltuk altında görülen lekelerdir. Sistemin tıkanmaya başladığının dışarıdan en net uyarılarından birisidir.
Bel Çevresinde Yağlanma
Erkeklerde 105 cm, kadınlarda 88 cm üzerinde bel çevresi.
Yemek Sonrası Halsizlik
Yemek sonrası belirgin enerji düşüşü yaşanması.

Teşhis Yöntemleri

HOMA-IR Hesaplaması
İnsülin direnci tespiti için kullanılan temel hesaplama yöntemidir.
Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT)
Vücudun şekeri ne kadar iyi işlediğini ölçen bir kan testi.
Bel Çevresi Ölçümü
Metabolik sendrom kriterlerinden biri olarak değerlendirilir.
Trigliserid Ölçümü
Kan yağı seviyelerinin değerlendirilmesi.
HDL-Kolesterol
İyi kolesterol seviyesinin tespiti.
Kan Basıncı Ölçümü
Hipertansiyon varlığının değerlendirilmesi.
Açlık Kan Şekeri ve HbA1c
Uzun süreli kan şekeri kontrolünün değerlendirilmesi.

Tedavi Yöntemleri

Beslenme Değişikliği
Düşük glisemik beslenme, karbonhidrat kısıtlaması, Akdeniz diyeti, aralıklı oruç.
Egzersiz ve Kilo Yönetimi
Düzenli fiziksel aktivite ile kilo kontrolü sağlanması.
İnsülin Duyarlaştırıcılar
Metformin (Glifor, Matofin, Glucophage, Diaformin), Pioglitazon (Glifi, Dropia, Pionorm).
Tansiyon Düşürücü İlaçlar
Yüksek tansiyonun kontrolü için kullanılır.
Kolesterol ve Trigliserid Düşürücüler
Atorvastatin, Simvastatin, Rosuvastatin, Fenofibrat, Gemfibrozil, Ezetimib, Evolocumab.
GLP-1 Analogları
Semaglutid (Ozempic), Tirzepatid (Mounjaro), Liraglutid (Victoza, Saxenda), Dulaglutid (Trulicity).
eKonsey Desteği

Alanında uzman doktorlarımızdan oluşan online medikal kurul değerlendirmesi alın.

Başvur